Hoe meer ik lees en leer over hoe het leven werkt, en hoe de wereld in elkaar steekt, des te sterker ik verbanden ga zien. Verbanden die me aan de ene kant hoopvol en optimistisch maken, maar aan de andere kant de stuipen op het lijf jagen. Laat het me uitleggen.
Ik ben op een missie, zoals je misschien wel weet. Ik wil mensen leren hoe ze met zo weinig mogelijk moeite een mooier leven kunnen krijgen. Ik vind het geweldig om mensen te inspireren, om al die onzinnige bedenksels rondom geluk uit te bannen en iedereen te laten zien hoe mooi en eenvoudig het eigenlijk kan zijn om een geweldig leven te hebben.
Ik geloof in het toevoegen van waarde, in eerlijk kapitalisme, in het opzetten van een duurzaam bedrijf dat de wereld op allerlei manieren verrijkt. De afgelopen jaren hebben miljoenen mensen zich laten inspireren door mijn werk met soChicken, en hebben tienduizenden mensen hun leven echt veranderd naar aanleiding van de tips op de website. Mijn werk heeft levens verrijkt, en tegelijkertijd levert dit succes mij de middelen om fulltime aan de website te werken en het leven van mijn dromen vorm te geven.
Het afgelopen jaar heb ik echter ontdekt dat mijn missie, mijn interne drive, veel breder is dan ik dacht. Het punt met het leven is dat het eindeloos complex is, en er altijd hogere en diepere niveau’s van bewustzijn zijn aan te boren. Net als je denkt dat je door hebt hoe de wereld werkt, blijkt je nieuw opgedane kennis een springplank te zijn naar een nog hoger niveau van bewustzijn.
Met open mond heb ik mezelf het afgelopen jaar laten informeren over onze wereld. Over de staat van onze samenleving, de donkere kanten van het menselijk ras, de onuitwisbare sporen die onze manier van leven achterlaat op onze planeet.
In het laatste jaar van mijn studie droeg een klasgenoot een t-shirt met de tekst: “Your buttons will not save you”. Ik was er in die tijd sterk van overtuigd dat de technologische vooruitgang (en de exponentiële groei) de wereld zou gaan redden. Dat we het broeikaseffect binnen een paar jaar ‘op zijn knieën’ zouden krijgen en dat alle wereldwijde problemen één voor één zouden worden opgelost. Ik werd uitgelachen, en dat vond ik vreemd. (Het is overigens niet zo dat mijn klasgenoot destijds wél precies wist hoe de wereld in elkaar stak, hij lachte me vooral uit omdat ‘the law of accelerating returns‘ the mooi lijkt om waar te zijn.)
Mijn optimisme was niet ongegrond. Technologie kan ons redden, kan ons vrijwel alle praktische oplossingen bieden die we nodig hebben. Waar ik me in vergiste was niet de onbegrensde mogelijkheid van technologie, maar de beperkende menselijke factor. Techniek kan voor ons werken, maar er moet wel iemand zijn die investeert in de ontwikkeling, implementatie en het onderhoud. ‘Disruptive technologies’, zoals het internet ooit was, vagen grote bestaande bedrijven en instituten met veel macht en belangen weg. Iets wat de betrokkenen doorgaans niet op prijs stellen.
Ik kwam tot de conclusie dat het broeikaseffect slechts ons populairste probleem is, en zeker niet het grootste probleem. Ik ontdekte dat onze oceanen worden vervuild met kunstmest, plastic en chemicaliën. Dat de biodiversiteit op onze planeet in een razend tempo is afgenomen. Dat een nieuw aangeplant bos een paar honderd jaar nodig heeft om net zo productief te worden (in termen van CO2 reductie en zuurstof productie) als een gekapt stuk oer-regenwoud. Dat vruchtbare, gezonde bodem steeds schaarser wordt en dat drinkwater steeds minder vanzelfsprekend genoemd kan worden. Ik ontdekte dat onze voeding vaak gifstoffen bevat, dat de dieren die we eten op bizarre wijze worden ‘geproduceerd’.
Ik kwam tot de vreemde conclusie dat zoveel aspecten van wat wij bestempelen als ‘vooruitgang’, op veel fronten eigenlijk achteruitgang is.
Beetje bij beetje zag ik in hoe de planeet die ons leven geeft, langzaam wordt dood gemaakt. En dat wij, in het proces, onszelf langzaam aan het doodmaken zijn.
Goed. Zoals je begrijpt was ik na het lezen van al deze boeken en onderzoeken en het bekijken van films, websites en presentaties behoorlijk van mijn stuk gebracht. “De wereld is toch niet zo mooi als ik dacht… geloof ik.” Ik voelde een enorme drang om ‘iets’ te veranderen, om mensen bewuster te maken. In deze fase kwam er een zonnepaneel aan mijn balkonhek, stapte ik over op biologische groente, schakelde ik over op windstroom en besloot ik op zoek te gaan naar positieve oplossingen voor al deze problemen.
Ik had het gevoel dat de verantwoordelijkheid voor de hele planeet op mijn schouders lag. Ik dacht even dat ik de enige was die door had hoe ernstig de situatie eigenlijk is. En achteraf kan ik ook zeggen dat ik misschien iets te veel schokkende informatie heb verwerkt in iets te korte tijd. Dingen hebben tijd nodig om door te dringen, om in perspectief te zetten. Ik was bang dat ik zou veranderen in een GreenPeace actievoerder, of dat ik zou worden gezien als een ‘freak’ met geitenwollensokken. Want hoe kán ik nou een salade eten die me wordt aangeboden in een dikke plastic verpakking die is vervoerd in een grote vrachtwagen, waarvan de groenten zijn bespoten met gif en de dressing minstens twee kankerverwekkende E-nummers bevat?
Juist, het ging een beetje te ver. En gelukkig kwam ik hierna in een periode van bezinking en bezinning. Terug naar een gevoel van acceptatie, een gevoel van ‘dingen zijn zoals ze zijn’ en ‘ik kan maar beter onderdeel worden van de oplossing’. ‘Als we dan toch allemaal dood gaan, dan kan ik op zijn minst proberen om dat te voorkomen’. En ik troostte mezelf zelfs met de gedachte dat de wereld rustig zal blijven ronddraaien, met of zonder mensen. Daarnaast moet ik geloven in de veerkracht van de natuur, de ongekende mogelijkheden van gezamenlijke actie en de invloed van verder ontwikkelende technologie.
Ik besloot om aan de slag te gaan. Ik ben geen hippie, ik draag katoenen sokken en ik hou van het leven. Daarnaast hou ik ervan om mensen gelukkig te zien, en dat is dan ook precies te plek waar het cirkeltje voor mij weer helemaal rond werd.
Zoals ik de afgelopen jaren namelijk heb ontdekt en heb beschreven, is geluk niet iets wat je kunt vinden. Je moet geluk de ruimte geven om naar buiten te komen. Het is een vorm van liefde. Liefde voor het leven, voor je eigen leven, voor jezelf, voor wat je doet en wie je bent. Voor de mensen in je leven, de wereld om je heen. Voor je verleden, je toekomst, je fouten en je successen.
Mensen die weten hoe zij geluk kunnen oproepen maken andere keuzes. Ik vind het leuk om geld te verdienen, maar ik weet dat meer geld me uiteindelijk niet persé extra gelukkig maakt. Dus ik zal nooit erg ver gaan om rijker te worden. Ik zal er geen dieren voor mishandelen, mensen voor uitbuiten of de omgeving voor vervuilen. Ik zou het geen fijn idee vinden dat mensen in mijn buurt een verhoogde kans hebben op kanker (zwaait naar de schoorstenen van de Shell die het uitzicht vanaf mijn werkplek sieren) omdat ik geld wil verdienen op een manier die in essentie niet duurzaam is. Geld waar ik misschien rijker van word, maar niet gelukkiger.
Mensen die weten dat geluk niet voortkomt uit externe factoren, weten dat ze hun succes anders kunnen meten. En geweldig leven draait niet om geld. Een geweldig leven draait om vrijheid, liefde, vrienden, familie, rust, gezondheid, passie, voldoening en nog veel meer. We meten constant de welvaart van onze maatschappij, en bekijken op basis van inkomen of iemand wel of niet succesvol is. Waarom meten mensen nauwelijks hoe gelukkig mensen zijn?
Gelukkige mensen zijn minder materialistisch, zijn meer tevreden, vertonen meer compassie, zijn meer verbonden met de mensen om hen heen en de wereld. Gelukkige mensen zijn gezonder, ze maken meer mensen gelukkig, verspreiden meer liefde en hebben de maatschappij meer te bieden.
Als ik zo naar de wereld kijk, dan zou ik zeggen dat de meeste mensen niet echt gelukkig zijn. En dan besef ik dat mijn missie nog lang niet voltooid is. Er is werk te doen, en daarom zijn we hier bezig met het ontwikkelen van soChicken.org, een website waar je in de toekomst meer over zult horen. Het zal een positieve website worden, met tips om de wereld mooier te maken. Praktische, leuke en bewuste stappen die je kunt zetten naar een groene, eerlijke en duurzame wereld.
Niemand heeft het hier over activisme of die sokken van een specifiek soort wol. Er moet iets gebeuren, en iemand moet het doen. Ik heb het gevoel dat ik geen keus heb, want ik kan niet meer terug naar de rustgevende wereld van onwetendheid. Ik weet genoeg, en hoe meer ik te weten kom, des te liever ik de boel wil veranderen. En daarbij is het niet een keuze van ‘of-of’. Je kunt én geld verdienen als bedrijf én de wereld verrijken. Het kost tijd, het gaat niet vanzelf, maar stapje voor stapje gaan we het voor elkaar krijgen. En zo niet? Dan niet, en dan kan ik mezelf niet verwijten dat ik niet alles heb gegeven.
Het gaat niet om wie er gelijk heeft, om wie goed of slecht handelt of welke keuzes in het verleden gunstig of ongunstig zijn geweest. Het gaat om onze planeet, ons enige thuis. Het draait om onze mogelijkheid om te kunnen leven, om het bewaren van het leven op onze aarde. Het gaat om onze kinderen en kleinkinderen, we willen ze recht in de ogen kunnen kijken. We willen kunnen zeggen: “Sorry, we wisten toen niet dat we zoveel schade aanrichtten, maar toen we er eenmaal achter kwamen hebben we er alles aan gedaan om de wereld snel weer beter te maken.”